جایگزینی آنتیبیوتیکها در طیور نیازمند ترکیبی از روشهای اثباتشده است. اسیدهای آلی، مس و روی، پروبیوتیکها، اسیدهای آمینه، فیبر و آنزیمها به رشد و سلامت روده کمک میکنند. هیچ محصولی بهتنهایی کافی نیست و اگرچه هزینهه
راهکارهای عملی برای جایگزینی آنتیبیوتیکها در تغذیه طیور
پیش از رویآوردن به روشهای جدید و اغلب پرهزینه، منطقی است ابتدا از روشهای اثباتشده استفاده شود. بیش از یک دهه است که صنعت دامپروری برای حذف محرکهای رشد آنتیبیوتیکی از جیرهها تلاش میکند.
در ایالات متحده، برخی تولیدکنندگان به سمت سیستمهای «کاملاً بدون آنتیبیوتیک» حرکت کردهاند؛ یعنی حتی پرندگان بیمار نیز درمان آنتیبیوتیکی دریافت نمیکنند. از آنجا که در آمریکا کوکسیدیواستاتها هم در دسته آنتیبیوتیکها قرار میگیرند، این تغییر چالشهای جدی ایجاد کرده است، زیرا جایگزینهای واقعی کمی وجود دارد. خوشبختانه این طبقهبندی در همهجا (از جمله در بخش زیادی از اتحادیه اروپا) اعمال نمیشود.
این بحث مربوط به آنتیبیوتیکهایی است که روی باکتریها اثر میگذارند، نه کوکسیدیا. با تکیه بر تجربیات میدانی گسترده و تحقیقات متعدد، شش گروه از افزودنیها در ادامه معرفی میشوند که پیش از پرداختن به گزینههای جدیدتر، بهترین نقطه شروع محسوب میشوند.
اسیدهای آلی
اسیدهای آلی سالهاست که استفاده میشوند و میتوانند اثر محرک رشد آنتیبیوتیکها را در پرندگان سالم تقلید کنند، هرچند بیماریهای باکتریایی را درمان نمیکنند. این ترکیبات زمانی که بهصورت مخلوط و در سطوح بالاتر از مقادیر متداول به کار روند، مؤثرتر هستند. انتخاب ترکیب مناسب به نوع مشکلات باکتریایی هر مزرعه بستگی دارد. ترکیب آنها با ترکیبات فیتوژنیک نیز ممکن است کارایی را افزایش دهد، اما این موضوع همچنان نیازمند پژوهش بیشتر است.
مس و روی
اکسید روی در جوجههای گوشتی کارایی لازم را ندارد، اما سولفات مس میتواند مفید باشد و همچنان در مقادیر تنظیمشده مجاز است. شکلهای جدیدتر وبا جذب بیشتر مس و روی میتوانند در دوزهای پایین، عملکرد و پایداری پریمیکس را بهبود دهند. از آنجا که قوانین هر منطقه متفاوت است، بررسی مقادیر مجاز قبل از مصرف ضروری است.
پروبیوتیکها
بسیاری از متخصصان تغذیه طیور، پروبیوتیکها را مهمترین سرمایهگذاری برای جایگزینی آنتیبیوتیکها میدانند. پروبیوتیکها باکتریهای مضر را مستقیماً از بین نمیبرند؛ بلکه با تقویت باکتریهای مفید، فضای رشد را از باکتریهای نامطلوب میگیرند. کیفیت محصولات متفاوت است و نتایج میتواند متغیر باشد. پروبیوتیکها زمانی بهترین اثر را دارند که همراه با موادی مصرف شوند که «غذا»ی آنها را فراهم میکنند، هرچند این همافزایی اغلب نادیده گرفته میشود.
اسیدهای آمینه خوراکی
این ترکیبات مستقیماً بر میکروبها اثر نمیگذارند، اما اجازه میدهند سطح پروتئین خام جیره کاهش یابد و در عین حال نیازهای تغذیهای پرنده تأمین شود. کاهش پروتئین اضافی یعنی مواد غذایی کمتری برای باکتریهای بیماریزا - که به پروتئین وابستهاند -باقی میماند. با این حال، در برخی مناطق، به جیرههای کم پروتئین با بدبینی نگاه میشود و همین موضوع یکی از مؤثرترین ابزارها را محدود میکند.
فیبر
بهطور کلی، متخصصان معتقدند فیبر نامحلول به کنترل رطوبت و حرکت مواد در بخشهای بالایی دستگاه گوارش کمک میکند، در حالی که فیبر تخمیرپذیر از رشد باکتریهای مفید در بخشهای پایینی حمایت میکند. با این حال، هنوز درباره نحوه اندازهگیری و میزان مطلوب مصرف توافقی وجود ندارد. نسبت مناسبِ انواع فیبر احتمالاً برای پرندگان سالم و دچار مشکل متفاوت است و دستورالعملهای عملی همچنان در حال شکلگیری است.
آنزیمها
آنزیمها بهطور غیرمستقیم با تجزیه کربوهیدراتهای پیچیده به ترکیبات سادهتر، از سلامت روده حمایت میکنند و این مواد برای باکتریهای مفید قابل استفادهاند. پروتئازها نیز با افزایش هضم پروتئین، مقدار مواد باقیمانده برای باکتریهای مضر را کاهش میدهند. اثر آنزیمها معمولاً بهتنهایی محدود است و وقتی همراه با سایر راهکارها به کار روند، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
جمعبندی
هیچ محصول واحدی نمیتواند به طور کامل جای آنتیبیوتیکها را بگیرد. برنامههای موفق بر ترکیبی از ابزارها تکیه میکنند که برای هر شرایطی بهطور اختصاصی تنظیم شدهاند. اگرچه گذار از استفاده آنتیبیوتیکها هزینهبر است و انتقال این هزینهها به مصرفکننده آسان نیست، بهترین راهکار استفاده از ابزارهای اثباتشده در عین بررسی دقیق گزینههای نوظهور و امیدوارکننده است.







