فول فت فلیک سویا
در کارخانه آویژه دانه، فول فت سویا از فرآوری دانه کامل سویا با استفاده از روش بخاردادن و پرک کردن (Steam Flaking) تولید میشود.
بخاردادن (Steam Flaking):
در این فرآیند، حرارت و بخار آب به صورت همزمان (Hydro-Thermal treatment) برای پخت دانههای سویا یا سایر دانهها به کار گرفته میشود. بخار با فشار مشخص به دانهها تزریق میشود و باعث کاهش قابل توجهی از عوامل ضد تغذیهای موجود در دانهها، بهویژه سویا، میشود. پس از این مرحله، دانهها وارد غلطکهای خاصی میشوند و فرآیند پرک کردن (Flaking) آغاز میشود. محصول نهایی تولیدی در این روش به نام فول فت فلیک (Full Fat Flake) شناخته میشود.
فرآیند تولید:
طراحی دقیق دستگاهها و نظارت مستمر بر روند تولید توسط واحد کنترل کیفیت باعث میشود تا فرآوری در حد بالاترین استانداردها انجام شود و از فرآوری بیش از حد (Over Processing) یا کمتر از حد استاندارد (Under Processing) جلوگیری گردد.
در این فرآیند، عوامل ضد تغذیهای دانه سویا به طور کامل از بین میروند و میزان پروتئین عبوری ( RUP که پروتئین غیر قابل تجزیه در شکمبه است) به بیش از ۶۰ درصد افزایش مییابد. در نهایت، محصول با رطوبت کمتر از ۱۲ درصد آماده و بستهبندی میشود.
ویژگیها و زمان مصرف:
بهترین زمان برای مصرف محصول، کمتر از ۴ ماه پس از تولید است. مقدار پروتئین، چربی و سایر مواد مغذی که در آنالیز تقریبی مشخص میشود، بسته به نوع دانه سویا اولیه متفاوت است اما بدون هیچ تغییر در محصول نهایی باقی میماند. معمولاً پروتئین خام این محصول بین ۳۴ تا ۳۶ درصد و میزان چربی آن بین ۱۸ تا ۲۰ درصد است.
فولفت سویا مخصوص پرندگان:
کنجاله سویا بهعنوان رایجترین منبع پروتئین در پرورش طیور صنعتی شناخته میشود و سایر منابع پروتئینی معمولاً با آن مقایسه میشوند. پروتئین سویا حاوی اسیدهای آمینهای است که بهخوبی قابل هضم برای تمام گونههای طیور در سنین مختلف هستند. با این حال، طیور نسبت به عوامل ضد تغذیهای موجود در سویا حساسیت بالایی دارند، بنابراین لازم است که فول فت فلیک سویا بهطور کامل فرآوری شود تا تمامی مواد ضد تغذیهای آن از بین بروند.
فول فت فلیک سویا بهعنوان منبعی غنی از پروتئین و انرژی شناخته میشود، که انرژی آن بهدلیل میزان چربی بیشتر از کنجاله سویا است. اگر این محصول به اندازه کافی و بهطور متعادل در جیره طیور استفاده شود، میتواند بهعنوان یک منبع پروتئینی باکیفیت و منبع انرژی ارزشمند عمل کند، همچنین در کاهش هزینههای جیره و بهبود ضریب تبدیل خوراک تاثیر زیادی خواهد داشت. علاوه بر این، استفاده از فول فت فلیک سویا باعث میشود که مقادیر بیشتری ویتامین E به جیره افزوده شود.
با این حال، بهدلیل سطح بالای اسیدهای چرب غیر اشباع در روغن سویا، مصرف بیش از حد فول فت فلیک سویا در جیره طیور ممکن است محدودیتهایی داشته باشد.
مصرف فول فت فلیک سویا در گاوهای شیری:
پروتئین مورد نیاز نشخوارکنندگان از سه منبع اصلی تأمین میشود:
- پروتئین قابل هضم در شکمبه :(RDP) این پروتئینها و مواد نیتروژنی غیر پروتئینی (NPN) موجود در جیره توسط میکروارگانیسمهای شکمبه هضم میشوند و به پروتئین میکروبی تبدیل میشوند. سپس این پروتئین میکروبی در رودهها هضم و جذب میشود.
- پروتئین غیر قابل هضم در شکمبه :(RUP) این پروتئینها در شکمبه هضم نمیشوند و پس از عبور از شکمبه، در رودهها هضم و جذب میشوند.
- پروتئینهای درونزاد :(Endogenous) این پروتئینها شامل سلولهای جدا شده از دستگاه گوارش و آنزیمهای ترشح شده هستند که دوباره در رودهها هضم و جذب میشوند.
پروتئین سویا حاوی بیش از ۴۷ درصد اسیدهای آمینه ضروری است و بهعنوان بهترین منبع پروتئین گیاهی برای نشخوارکنندگان شناخته میشود. با فرآوری فول فت فلیک سویا، میزان RUP در دانه خام سویا که حدود ۲۵ درصد است، به بیش از ۶۰ درصد افزایش مییابد. این فرآیند باعث میشود که اسیدهای آمینه ضروری در روده بهطور مؤثری تأمین و بالانس شوند. پروتئین سویا بهویژه منبع غنی لایزین است، اما اسیدهای آمینه متیونین، والین و آیزولوسین بهعنوان محدودکنندههای آن شناخته میشوند. بنابراین، هنگام تهیه جیره برای نشخوارکنندگان، باید بالانس مناسبی از اسیدهای آمینه ضروری انجام شود. این نکته در تمام منابع پروتئینی اهمیت دارد، زیرا انواع مختلف اسیدهای آمینه در هر منبع پروتئینی موجود است و باید در ترکیب جیره مدنظر قرار گیرد.
پروتئین عبوری فول فت فلیک سویا در روده قابلیت هضم بالایی دارد و برخلاف برخی دیگر از مواد غذایی که پروتئین عبوری غیرقابل جذب دارند، این پروتئین نقش بسیار مهمی در تأمین پروتئین با کیفیت و اسیدهای آمینه ضروری ایفا میکند. کیفیت پروتئین عبوری مصرفی عامل کلیدی در بالانس پروتئین و اسیدهای آمینه ضروری است، بهویژه در گاوهای تازهزا، گاوهای انتظار زایش و گاوهای با تولید شیر بالا.
فول فت فلیک سویا در جیره گاوهای دوره انتقال و گاوهای پر تولید برای دستیابی به جیرههای با تراکم انرژی بالا (با در نظر گرفتن محدودیت مصرف چربیهای غیر اشباع) بهطور معمول استفاده میشود. این محصول با داشتن حدود ۱۸ درصد چربی، پروتئین با کیفیت عبوری بیش از ۶۰ درصد و قابلیت هضم بالای پروتئین عبوری در روده (حدود ۸۵ درصد) و همچنین تأمین اسیدهای آمینه ضروری در روده، مناسبترین منبع غذایی برای گاوها در این دورههای حساس است.
در گاوهای انتظار زایش، افزایش پروتئین عبوری در جیره توصیه میشود؛ این کار باعث بهبود کیفیت آغوز از طریق افزایش تولید گلوبولینها میشود و در تقویت سیستم ایمنی گوسالههای متولد شده تأثیر اساسی دارد. همچنین استفاده از فول فت فلیک سویا در استارتر گوساله بهدلیل کیفیت بالای پروتئین، قابلیت هضم بالا و حذف کامل عوامل ضد تغذیهای با فرآوری انجام شده بسیار مفید است. افزایش چربی در استارتر گوساله بهطور طبیعی خوشخوراکی را افزایش میدهد، تراکم انرژی را بهبود میبخشد و میتواند به رشد بهتر و سلامت گوسالههای شیرخوار کمک کند.
ترکیب مواد مغذی و برخی پارامترهای کیفی فول فت فلیک سویا آویژه دانه به شرح زیر میباشد:

مصرف فول فت فلیک سویا در گوسفند و بز:
فول فت فلیک سویا در تغذیه گوسفند و بز نیز، به عنوان منبع با کیفیت پروتئین عبوری و انرژی کاربرد دارد. فول فت فلیک سویا را میتوان حدود 10 تا 20 درصد در کنستانتره گوسفند و بز به کار برد. تحقیقات انجام شده نشانگر افزایش تولید شیر و رشد در گوسفند و بز میباشد.
مصرف فول فت فلیک سویا در سگ و گربه:
در تولید غذای صنعتی برای سگها و گربهها، استفاده محدود (بین 10 تا 15 درصد) از فول فت فلیک سویا میتواند بخشی از نیاز پروتئینی و انرژی این حیوانات را تأمین کند. فول فت فلیک سویا که به طور مناسب فرآوری شده و مواد ضد تغذیهای آن از بین رفته باشند، به صورت محدود در تهیه غذای این حیوانات به کار میرود. پروتئین موجود در سویا با نیازهای تغذیهای سگها و گربهها تطابق داشته و هضم خوبی نیز دارد.
مصرف فول فت فلیک سویا در اسب:
فول فت فلیک سویا در تغذیه اسبها کاربرد گستردهای دارد. این ماده یک منبع عالی برای تأمین انرژی (4.05 MCal/kg) است و حاوی مقادیر مناسبی از اسیدهای آمینه ضروری میباشد. همچنین، فول فت فلیک سویا شامل مقادیر قابل توجهی از مواد معدنی و ویتامینها است. این ماده برای اسبها بسیار خوشخوراک بوده و هضم آن به طور قابل توجهی بالا است. نکته کلیدی در استفاده از فول فت فلیک سویا در تغذیه اسبها، فرآوری صحیح آن و از بین بردن مواد ضد تغذیهای است.
مصرف فول فت فلیک سویا درآبزیان:
کاربرد کنجاله سویا و فولفت فلیک سویا در تغذیه آبزیان چندان گسترده نیست. در گونههای ماهیان Salmonide میتوان حدود ۵ تا ۱۵ درصد فولفت فلیک سویا را در جیره غذایی استفاده کرد. روغن موجود در سویا نزدیک به ۸ درصد اسید لینولنیک دارد که میتواند در تأمین اسیدهای چرب امگا ۳ برای این ماهیان نقش مؤثری ایفا کند.

